Mesnet tip akım transformatörü,DIN 42600′e göre blok dizaynı tek iletkenli tip (primer baralı akım transformatörü); geçit tipi akım transformatörü, tek iletkenli tip; harici geçit ve bara tipi akım transformatörü; harici mesnet tipi akım transformatörü vb.

Ölçü transformatörlerinde sekonder devreye, nominal sekonder yük bağlı iken; nominal akım (veya gerilim)değeri ile belirli bir güç katsayısı altında icra edilen gücün VA olarak verilen değeridir. Anma çıkış gücü transformatörün etiketinde VA olarak belirtilir.

Primer anma büyüklükleri ile sekonder anma büyüklükleri arasındaki orandır. Akım transformatörleri için: I1N / I2N Gerilim transformatörleri için: U1N / U2N Örneğin: 100 / 5 A, 31500 / 100 V

Bağıl yalıtım gücünü harfler ile ifade etmek için standart anma geriliminin nümerik değeridir.

Ölçü transformatörünün dielektrik zorlamalara karşı dayanma yeteneğine karşı dayanma yeteneğini belirten ve şebeke frekanslı dayanım gerilimi değerinin ayrı ayrı verilmesi ile ifade edilir.

Bir ölçü transformatörünün anma yükü; doğruluk için aranan özelliklerin belirlenmesinde güç faktörü cos değeridir.

Dahili transformatörlerde % 80′e kadar, harici transformatörlerde ise %100′e kadar olabilir. Dahili tip transformatörler yüksek nemli ortamlarda kullanılacaksa bu konu dikkate alınmalıdır.

En yüksek sıcaklık : 40ºC
24 saat süre içinde en yüksek ortam sıcaklığı : 35ºC
Dahili transformatörlerde en düşük sıcaklık : – 5ºC
Harici transformatörlerde en düşük sıcaklık : – 25ºC

Yalnız dışa açık tesisler için uygulanır.

Normal işletme koşulları altında şebekenin faz iletkenleri arasında herhangi bir an ve şebekenin herhangi bir noktasında (arızalar ve büyük yüklerin devreye alınması/çıkarılması hallerindeki geçici rejimlerin dışında) oluşabilecek en büyük gerilimin kV olarak etken değeridir.

Dahili tek veya çift kutuplu gerilim transformatörleri, DIN normlarına göre dahili tek veya çift kutuplu küçük dizayn gerilim transformatörleri, harici tek veya çift kutuplu gerilim transformatörleri, yağlı harici tip gerilim transformatörleri vb.

Akım transformatörleri sargıları kısa süreli termik anma akımının termik etkilerine dayanabilecek şekilde yapılır.A çma zamanı önden farklı ise, sürekli kısa devre akımı aşağıdaki gibidir.

Ith² t ≤ Ith² 1s

Kısa devre gücünün diğer ölçüsü dinamik anma akımıdır. VDE 414′de öngörülen düzene göre test edilir.”a”mesafesi kutup merkezleri arasındaki “p”nin üç katına eşit olmalı ve “b” ve “c” nin mesafeleri “p” den küçük olmalıdır.

Ölçü transformatörlerinde yalıtım seviyesini kontrol etmek için, önceki testlere ek olarak kısmi deşarj testinin de yapılması gereklidir. Kısmi deşarj, bir izolasyan sistemine gerilim uygulandığında, belirli bir gerilim üzerine çıkıldığı zaman malzeme yapısında bulunabilecek bozukluklar sonucu meydana gelebilir. Bunun nedeni, alan dağılımının homojenliğinin bozulması ve malzemenin bazı bölgelerinde ulaşılan yüksek alan yoğunlukları sıvı ve katı izolasyonlarda görülebilecek hava kabarcıkları/boşluklarda delinme gerilim değerine ulaşılmasıdır. Aynı şekilde metal parçalarının sivri uçları veya keskin köşeleri de dış kısmi deşarjlara kaynak oluşturabilir (korona). Kısmi deşarjlar ilk anda delinmelere neden olmamakla birlikte zamanla kimyasal ve termik etkiler aşırı ısınmaya neden olarak kanal deşarjlarına dönüşürler, izolasyon yapısı bozulur. Korona deşarjları ise gerilim genliğine bağlı olarak kısa süreli palsları oluştururlar. Sonuçta bir enerji kaybı meydana geldiği gibi, bu palsların neden olduğu elektromagnetik dalgalar radyo/haberleşme cihazlarında parazitik etkilere yol açarlar. Bu nedenle kısmi deşarjların belirli bir değeri geçmemesi istenir. En yüksek şebeke geriliminin Um = 3.6 kV’dan büyük olduğu kuru izolasyonlu endüktif trafolar rutin testi olarak kısmi deşarj testine tabi tutulurlar. Kısmi deşarj testinde aşağıda bildirilen değerler aşmamalıdır.

Ölçü transformatörleri çalışma şartları ve kullanıldıkları tesisatın özelliklerine göre çeşitli tiplerde imal edilir.

Transformatörün bağlandığı ve dizaynında esas alınan şebekenin frekansıdır.

Primer şebeke büyüklüklerini (akım/gerilim), ölçü/kayıt aletleri, sayaç röle vb. cihazların ölçü sınırları dahiline düşüren ve bu cihazların şebekeden yalıtılmasını sağlayan transformatörlerdir.

Dönüştürülecek akım veya gerilimin uygulandığı sargıdır.

Ölçü transformatörünün; ölçü aletleri, sayaç, röle vb. cihazları besleyen sargıdır.

Bir ölçü transformatöründe hataların, belirli kullanım koşulları altında, kabul edilebilir sınırlarını veren bir deyimdir.

Salt tesisleri için ölçü transformatörleri EN yayınları 60044-1 ve
60044-2 de istenen şartları göz önüne alır.
Türkiye
TS 620 EN 60044-1 Akım transformatörleri
TS 718 EN 60044-2 Gerilim Transformatörleri
Almanya
Ölçü transformatörleri standartları VDE 0414 bölüm 1’12.70
Endüktif akım trf. için özel standartlar bölüm 3/12.70
Endüktif gerilim trf. için özel standartlar.
Belçika : NBN 134
İngiltere : BS 3938 ve 3941
Fransa : C42 – 501 ve C42 – 502
İtalya : CEI 13 – 1
İsveç : SEN 270811
Amerikan : ANSI C 57.13

Şebekede meydana gelebilecek en yüksek gerilim ve transformatörün yalıtım seviyesine bağlı olarak, aşağıda verilen çizelgede belirtilen şartlara göre yapılır, harici tiplerde ise buna ek olarak yağmurdan etkilenen gerilim testi rutin olarak uygulanır.

Transformatörlerin yalıtım kapasitesi aşağıdaki testlerle kontrol edilir.

Verilen değerler deniz seviyesinden 1000 m. (3300 feet) yüksekliğe kadar geçerlidir. Yüksekliğin 1000 m’yi aştığı tesislerde izolasyon kapasitesindeki azalma göz önüne alınmalıdır.